“Het voelt alsof Kees een weekendje weg is en vandaag of morgen weer thuiskomt.”

Mijn moeder en ik kijken elkaar aan, en die rare, vreemde kramp in mijn buik zwelt weer aan. Want Kees, mijn vader en de partner van mijn mams, komt nooit meer terug.

Op dinsdagavond 5 maart ben ik les aan het geven in mijn atelier in Beltrum. Het was een nieuwe groep op een nieuw gestarte avond. En zo rond 20.00 uur merk ik dat het onrustig is voor mijn atelier, en onderaan mijn ramen, onder de plakfolie, zie ik allemaal benen heen en weer rennen en staat daar plotseling een ambulance voor het atelier op de stoep geparkeerd.

Ik hoor mijzelf nog zeggen tegen mijn cursisten: “Wat is er nu weer aan de hand?” En ik besluit om toch even te gaan kijken. Buiten lopen allemaal mensen in allerlei richtingen, chaos, dacht ik nog. Ik vraag wat er aan de hand is, en iemand zegt: “Een reanimatie op nr.34.” En ik zeg, “Dan moet je daar zijn,” en wuif met mijn hand een bepaalde richting op.

Dan hoor ik iemand zeggen: “Nee, op nummer 31,” en zie ik dat de poortdeur bij mijn ouders openstaat en dat er daar ambulance medewerkers naar binnen rennen. Op de videobeelden van de camera’s, die ik kan terugkijken, zie ik mijzelf daar op dat moment staan en zie ik mijzelf 180 graden omslaan, want toen wist ik het al: mijn papa…

Bij Kees werd in 2023 prostaatkanker gediagnostiseerd. Dat was toen echt wel schrikken, maar het liep allemaal goed af. Maar in diezelfde periode werd er, tijdens onderzoek nummer zoveel, een aneurysma bij mijn vader ontdekt. En dat aneurysma zat ook echt op een *piep* plek, namelijk in zijn aorta boog bij zijn hart. Volgens de arts geen reden tot paniek: want wel aan de grote kant, maar nog geen reden voor een (open hart) operatie. Een jaarlijkse controle zou voorlopig voldoende moeten zijn.

Enfin, dat kanker-verhaal liep met een sisser af, en daar hebben we afgelopen jaar, na de geslaagde operatie, flink op geproost met z’n allen hier en gezegd: “Nu lekker door met ons leven in Beltrum.”

Misschien voel je hem al aankomen: op dinsdagavond 5 maart is zo rond 19.45 uur bij mijn vader dat verdomde aneurysma gescheurd, en Kees was binnen no-time overleden. De ambulancebroeders en de mensen die in het dorp zich aangemeld hebben als reanimatiehulp hebben nog hun best gedaan, maar toen ik mijn paps daar op de grond zag liggen, wist ik al dat Kees niet meer bij ons was. Het apparaat dat ze gebruiken bij een reanimatie is helaas een beeld dat ik voor altijd bij mij zal gaan dragen, en ik kan je vertellen: dat is gewoon kut.

De rest van de avond is een blur, vlagen komen soms terug. Titia, Danny, en ik besloten om maar in het atelier te gaan zitten, en vanuit daar hebben we alle mensen die we dichtbij hebben staan gebeld, en ook dat ene telefoontje naar de uitvaartondernemer gemaakt.

Vanuit daar is een vreemde, maar ook zeer liefdevolle week begonnen. Zoals dat twee van mijn lieve tantes vanuit het westen hiernaartoe kwamen om of te blijven slapen en te helpen, of heen en weer reden met eten en zoveel meer. Maar ook mijn schoonouders die zich ontfermde over Lucas en Sven. Of de oude kennissen die we na jaren weer spraken en de vele liefdevolle verhalen en foto’s die we te horen en te zien kregen over Kees.

We besloten om Kees op te baren in zijn eigen kamer, tussen zijn eigen spullen en radio’s. Mam en ik moesten beslissen hoe we het wilden gaan doen met de uitvaart, want Kees was het waard om goed afscheid van te nemen.

Het maffe is, de dood en sterven was bij ons thuis altijd al een onderwerp waarover we normaal konden praten. Mijn vader heeft altijd gezegd: “Saartje, als ik later doodga, hoop ik dat het ‘patsboem’ snel is, zonder pijn, en daarna drink je een pot bier op mij en cremeer je mij maar. Wat je daarna met mijn as doet, is jullie zorg…”

Dat van het ‘patsboem’ overlijden is hem gelukt, en het afscheid hebben we echt op onze eigen manier gedaan. De condoleance hebben we bij ons thuis gehouden, met bier, wijn, eten, en gek genoeg ook heel veel lol. Misschien niet helemaal hoe ze het doen hier in Beltrum, maar wel echt hoe Kees het gehad had willen hebben.

Mooi moment: Ik sta op een gegeven moment buiten en weet nog dat ik echt even naar adem moest happen vanwege de hoeveelheid mensen die in de rij stonden om afscheid te nemen van Kees. Veel mensen waren zichtbaar toch een beetje ontredderd, want bier op een condoleance? Gniffel, ik moest daar echt om lachen en koester dat moment ook echt.

Dinsdag 12 maart was de uitvaart van paps, in besloten kring met familie en vrienden. En weten jullie wat ik nou echt de lastigste taak vond? Het uitkiezen van de muziek voor pa zijn uitvaart. Kees had namelijk zo’n ongelofelijk brede muzieksmaak… Dus eh, ja pap, wat wil je dat we draaien?

De Beatles was een absolute must have om te draaien, maar pa hield ook vreselijk van gitaar en van klassiek. Dus kozen we ervoor om, tijdens het binnenrijden van papa zijn kist, “Embryonic Journey” van Jefferson Airplane af te spelen. En om na de mooie speech van mijn nichtje Isis “Piano Sonata No.14 in C-sharp minor, Op. 27 No.2 ‘Moonlight’ III presto agitato” van Ludwig van Beethoven door Glenn Gould af te spelen.

Ook ‘Let It Be’ en ‘In My Life’ van The Beatles kwamen voorbij, en het prachtige nummer ‘Time in a Bottle’ van Jim Croce. Aan het einde van de dienst, terwijl we Kees wegreden, werd ‘Liedje voor als ik er niet meer ben’ van Robert Long gedraaid.

Maar pa was zoveel meer dan deze nummers, en gelukkig kunnen we hier thuis nog volop platen draaien die pa in zijn collectie had zitten. Want muziek was een groot onderdeel van Kees, en ik ben zo blij dat ook terug te zien in onze oudste zoon Lucas.

En dan is het de dag na de uitvaart. Ik weet nog dat ik wakker werd en ontzettend het gevoel had om gewoon door te gaan met waar ik gebleven was. Dat was lesgeven… Gelukkig besefte ik mij ook wel dat ik voorlopig mijzelf de tijd mag gunnen om te rouwen, en toen bedacht ik mij: maar dit is raar, ik wil door maar mijn lijf en hoofd zeggen echt keihard nee. Ik heb mijn leerlingen geappt in de hoop dat ik vanaf 25 maart weer aan het werk ga en ook weer start met lesgeven.

Rouwen is ongelofelijk rauw, grillig, en onvoorspelbaar. Ik hoor mijzelf echt zeggen tegen mijzelf die dag na de uitvaart: “Nou hop, Kobak, door en stel je niet zo aan.” Ik kreeg die dag geen moer uit mijn handen en heb echt een beetje met mijn ziel onder mijn arm door het huis rondgelopen. Koffie met m’n mams, dingen regelen, huilen, en dat stomme gevoel dat zomaar ineens aan komt zwellen in je buik.

Donderdag was het mooi weer, en ik was voor het overlijden van mijn paps begonnen met de aanleg en start van onze moestuin. Vond pa overigens echt geweldig! Dus ik heb wat bakken aangevuld met aarde en mijn moeder geholpen met eigenlijk een typisch Kees Kobak klusje: klinkers uit de tuin van mijn mams halen. Sta je daar met een klopboor omdat die stenen niet mee wilden werken… 

Uiteindelijk is het mij gelukt, en was ik ergens gek genoeg ook blij dat ik zo’n klusje heb kunnen doen zonder mijn vader. Maar daar kwam dat stomme opzwellende gevoel weer, die ballon die ongevraagd wordt opgeblazen in m’n buik, de tranen die opkwamen en ergens halverwege bleven hangen. Ik lag die avond om 19.00 uur in coma op bed.

Vandaag is het vrijdag, en realiseer ik mij hoe complex rouw is, dat er geen ‘how to rouw’ boek is, dat dit iets is wat ik zelf moet doorlopen op mijn manier en mijn eigen wijze. Net zoals dat mijn moeder, Danny, en onze kinderen het op hun manier doen.

Vragen passeren in mijn hoofd: ga ik te snel? Ga ik te langzaam? Doe ik het goed? Ben ik wel verdrietig genoeg? Stel ik mij niet gewoon een beetje aan? Hoe de fluitketel moet je rouwen? Geloof mij wanneer ik zeg dat je de zogenoemde ‘Pippi Langkous methode’ in dit geval volledig uit het raam kunt gooien.

Maar als ik naar mijzelf kijk en mijn vader in de verte hoor hoe trots hij was op mij als dochter en wat ik deed als beroep en mijn bedrijf, weet ik ook dat ik zo snel mogelijk weer achter mijn werkbank moet kruipen. Want ik wist het belang van een herinneringssieraad al, maar nu ik het zelf heb meegemaakt, snap ik denk ik nog beter de behoefte om te herdenken, om te koesteren en om bij je te willen dragen.

En misschien ga ik te snel in jouw ogen, misschien vind je er iets van en weet je: dat mag, dat is prima. Want rouwen doet elk mens volledig op zijn of haar eigen manier.

Ik ga zeker nog huilen en schreeuwen en heel veel voelen en boos worden. En heel hard pa zijn muziek draaien en foto’s kijken. En ook dat ongevraagde en onverwacht opkomende gevoel in mijn buik is ook nog lang niet weg.

Maar ik weet dat ik samen met mijn mams, mijn lieve man Danny, en onze 2 fantastische jongens Lucas en Sven ook verder ga met leven. En daarbij dragen we Kees voor altijd in ons hart en bij ons, en zie ik mijn vader overal. Ik prijs mij gelukkig dat ik zo’n fantastische, mooie vader had, die mij zoveel geleerd heeft, en dat ik pa in de afgelopen 2,5 jaar zo dichtbij heb mogen hebben hier in Beltrum.

PS: Ik moet echt nog even uitspreken hoe overweldigend alle steun, bloemen, kaarten, en lieve woorden zijn geweest. Ongelofelijk hoeveel kaarten en mensen hun steun hebben betuigd. Maar even in het speciaal wil ik het moment benoemen dat onze lieve buren van de Voslaan een erehaag vormden op het moment dat wij vanuit huis wegreden naar het uitvaartcentrum. Kippenvel, jongens bedankt: jullie zijn goud waard!

Posted in

4 reacties op “13 – Dag papa…”

  1. Veronica Tol Avatar
    Veronica Tol

    Wat heb je dit weer prachtig beschreven… je bent echt een multi getalenteerde vrouw lieve Sarah. 😘

    Like

  2. Cornelie Schaap Avatar
    Cornelie Schaap

    Wat heb jij dit liefdevol geschreven.
    Ook je diepe verdriet is bijna voelbaar
    Ik wens jou ,en je gezin maar vooral ook je moeder veel sterkte toe
    Verdriet is een grote gemene deler, en jij deelt dit op een liefdevolle intensieve manier
    Groet van Cornélie Schaap
    Nicht van je moeder

    Like

  3. W.G. Klapkowski Avatar
    W.G. Klapkowski

    hi,Sarah, Wat ben je toch een schat van een dochter. Een rouwproces duurt voor iedereen verschillend in lengte ,maar ik denk dat hij altijd bij je is en voor jou die onmisbare steun zal zijn en over je waakt, Ik wens je nog heel veel sterkte en natuurlijk ook voor de hele family , met droefheid ,Wally, Dank je wel.

    Like

  4. Rudith Avatar
    Rudith

    Hoi Sarah,

    Al heel lang geleden is het voor ons dat we contact hadden met Kees en Titia en met jou als klein meisje. Het was een mooie tijd in Zeist waar wij nog steeds wonen. Kees was een byzonder mens, in zijn opvattingen en in zijn hele wezen. Natuurlijk missen jullie hem. Je beschrijft dat prachtig. Veel sterkte en veel liefs voor Titia.

    Hartelijke groet, Kees en Rudith Suvaal

    Like

Geef een reactie op Veronica Tol Reactie annuleren